Яндекс.Метрика церковь Archives - Магілёўскі Рэгіён

Генеральная прокуратура вынесла предупреждения представителям православной и католической церквей

Генеральная прокуратура вынесла предупреждения председателю синодального информационного отдела Белорусской православной церкви Московского патриархата протоиерею Сергию … чытаць далей

На праздник сельской церкви в Краснопольский район приедет Патриарший экзарх Вениамин (Видео)

115 лет со дня освящения исполнилось церкви Дмитрия Ростовского в деревне Выдренка Краснопольского района, Могилевской области. В воскресенье, 11 октября, на торжества в сельской церкви ждут Патриаршего экзарха всея Беларуси Вениамина. 

Выдренская церковь – достопримечательность Краснопольщины. Ее возвели без единого гвоздя в 1905 году по приказу местной помещицы Барановской. Сегодня это памятник деревянного зодчества и оберег деревни. В этих местах считают, что именно церковь помогла выдренке справиться со всеми бедами, в том числе — радиационной.

В Выдренке сейчас живут около 40 человек. Но в воскресенье, 11 октября здесь будет многолюдно. На юбилей церкви соберутся люди не только из Могилевской области, но и соседней — Гомельской, приграничных российских районов. Но самое главное: утром 11 октября праздничное богослужение будет вести Патриарший экзарх всея Беларуси Вениамин. Такое произойдет впервые в истории этой маленькой, но очень красивой и гармоничной деревенской церкви.

На праздник приедут другие высокие гости – представители православной церкви и светской власти. А встречать их будет местный настоятель, иерей Виктор Давыденко, с деятельностью которого верующие всей округи связывают возрождение церкви и общины.

Крыніца: ТРК “Могилев”

Храму на Краснапольшчыне споўнілася 115 год

Не так многа засталося нам у спадчыну старажытных помнікаў беларускай гісторыі і культуры, у тым ліку праваслаўных храмаў. Адных згубіў няўмольны час, іншых – бяздумныя, бяздушныя людзі. А сярод тых, што і сёння ўяўляюць сабой веліч і гонар нашага народа, адлюстроўваюць яго імкненні да прыгажосці фізічнай і духоўнай, – царква, што ў вёсцы Выдранка.

 

З гісторыі рэлігіі і веравызначэння на Краснапольшчыне

Па свайму веравызначэнню насельніцтва краснапольскага краю на рубяжы канца XIX – пачатку XX стагоддзя было неаднародным. У асноўным гэта былі праваслаўныя, але тады ў павеце пражывалі 2607 католікаў, 32 пратэстанты, 1112 яўрэяў. Таму існавалі праваслаўныя храмы, касцёлы і яўрэйскія сінагогі.

Вось аб чым гавораць пісьмовыя крыніцы. На тэрыторыі Краснапольскага стана, які складаўся з васьмі валасцей і ўваходзіў у склад Чэрыкаўскага павета, былі 21 праваслаўны храм, 2 рымска-каталіцкія касцёлы, 3 яўрэйскія сінагогі.

Праваслаўныя царквы ўваходзілі ў склад Магілёўскай епархіі і былі ў Краснаполлі, Маластоўцы, Мхінічах, Сабалях, Выдранцы, Наваельні, Драгатыні, Палужы, Гарэзне, Гарах, а таксама ў Кляпіне, Галоўчыцах, Саматэвічах, Сілічах, Бацькавічах, Восаве, Старынцы, Студзянцы, Дубравіцы, Дзяражні, Касцюковічах.

Пры царквах і царкоўна-прыхадскіх школах ствараліся хоры і рабіліся нядзельныя і святочныя чытанні. Яны былі ў Выдранцы, Гарэзне і пры іншых царквах. Чытанні наведвалі не толькі вучні, але і дарослыя. Прадметам чытання былі жыцці святых і розныя артыкулы рэлігійна-духоўнага зместу. Праваслаўная царква выконвала выключную ролю ў маральным выхаванні прыхаджан і моладзі.

 

Унікальнасць храма

Храм Дзмітрыя Растоўскага ў в. Выдранка, сапраўды, унікальны праваслаўны помнік драўлянага дойлідства. У адных гістарычных выданнях, ён належыць  працы архітэктара Растрэлі, таго самага, які праектаваў Зімовы палац у Пецярбургу. Па іншых сведчаннях – створаны невядомым майстрам ці майстрамі (звестак не захавалася). Але ўсе гістарычныя крыніцы сцвярджаюць, што пабудаваны храм з дрэва ў 1905 годзе без адзінага цвіка, што з’яўляецца вялікай рэдкасцю не толькі ў межах нашага раёна, але і па ўсёй Беларусі.

 

Архітэктура храма

Ён і сёння з’яўляецца сапраўдным узорам тагачаснай архітэктуры неарускага стылю. Царква вырашана па кананічнай 4-часткавай кампазіцыйнай схеме, але ў арыгінальнай шматпланавай аб’ёмна-прасторавай трактоўцы. Над папярочна выцягнутым прамавугольным прытворам узвышаецца 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца, завершаная гранёным шатром з макаўкай. Праз кароткі бабінец званіца далучана да цэнтральнага крыжовага ў плане аб’ёму, сяродкрыжжа якога завершана 8-гранным светлавым барабанам з шатровым верхам з макаўкай. Падоўжна-восевая кампазіцыя складаецца з 5-граннай апсіды і маленькай бакавой рызніцы. Стракатасць сілуэту храма надаюць 2-гранныя шчыты аб’ёмаў. Тры ўваходы аформлены 2-слуповымі ганкамі з кілепадобнымі пакрыццямі і фігурнымі франтонамі, трактаванымі ў стылі мадэрн. На фоне плоскасных гарызантальна ашаляваных фасадаў вылучаюцца пластычна трактаваныя ліштвы прамавугольных аконных праёмаў.

У інтэр’еры пануе 2-светлавая прастора сяродкрыжжа, перакрытая самкнутым 8-гранным скляпеннем на ветразях, пакрытых выявамі евангелістаў. Бакавыя прытворы, бабінец і апсіда адкрываюцца шырокімі прасветамі. У бакавых прыдзелах створаны галерэі хораў з бакавымі і ўнутранымі лесвіцамі. Апсіда вылучана 3-ярусным іканастасам. Сцены пакрыты арнаментальна-арабескавай размалёўкай.

 

Выдранская “панначка”

У архіўных запісах царквы, у памяці людзей захавалася, што будавала храм мясцовая памешчыца Марыя Дорн у гонар падзвіжніка XVIII стагоддзя свяціцеля Дзмітрыя Растоўскага.

Згодна захаванаму паданню, храм быў заложаны па ўзнікшаму Марыі Дорн Божаму адкрыццю. Калі з Марыяй Дорн здарылась цяжкая хвароба, яна старанна малілась перад іконай Дзмітрыя Растоўскага і прасіла дапамогі і вылечвання. Цуд адбыўся – Марыя ачуняла, і ёй была даравана міласць Гасподня.

Мусіць, менавіта за яе богаўгодныя дзеянні называлі памешчыцу ласкава “панначка”. Але не захавалі ад злога лёсу яе дабрачыннасць ды богаўгодніцтва.

Жыхары вёскі Выдранка да гэтага часу захоўваюць памяць пра памешчыцу Марыю Дорн, якая будавала Выдранскую царкву. Вось што расказвала жыхарка вёскі Выдранка Марыя Фёдараўна Гаўрыленка: “Мая маці, Матруна Паўлаўна Гаўрыленка, працавала ў паноў кухаркай. Казала, што памешчыца была вельмі добрая. У маладосці па вёсцы на веласіпедзе раз’язджала. А потым у яе захварэлі ногі і яе сталі вазіць на брычцы. Пані збірала хлапчукоў-сірот і вучыла іх грамаце. Яе муж быў прускім подданым, яшчэ да рэвалюцыі разам з чатырма дарослымі сынамі выехаў у Германію. Клікалі і яе, але яна засталася на радзіме. Калі прыйшла рэвалюцыя, то памешчыца ўсё ж такі вырашыла выехаць. Але не змагла. На выездзе з вёскі ёй стала дрэнна і яна памерла”.

А царква засталася як памяць аб ёй, як сведка тых далёкіх падзей. У насельнікаў навакольных вёсак бытуе меркаванне, што ніхто іншы, як сам Дзмітрый Растоўскі ахоўвае храм ад пажараў ды нягод. Таму прароцкімі здаюцца словы панначкі: “Усе цэрквы будуць рушацца, а гэта будзе стаяць”.

 

Храм – сімвал жыцця і перамогі

І быццам бы ў пацвярджэнне яе слоў знаходзіліся людзі, якія і ў добрую, і ў ліхую гадзіну адстойвалі, ратавалі божы храм ад разбурэння. Так было і ў мірны час, і ў гады Вялікай Айчыннай вайны, калі тут, на даху царквы стаяў нямецкі кулямёт і немцы трымалі абарону. Тады для чырвонаармейцаў, якія вялі наступленне, для вяскоўцаў гэтая царква была нечым намнога большым, чым звычайнае збудаванне: сімвалам жыцця, сімвалам перамогі.

У храме захоўваецца невялікі абраз з дзіркамі ад куль. Падобных дзірак поўна ў купале царквы, дзе некалі засеў нямецкі снайпер і адтуль “касіў” савецкіх салдат. Але наш камандзір забараніў страляць па ім, каб не пашкодзіць будынак, і снайпера “выкурылі” са званіцы. Цяпер на царкоўным двары ёсць помнік ахвярам Вялікай Айчыннай вайны. На пліце абеліска загінуўшым зямлякам – імёны 58 воінаў, якія не вярнуліся ў родную Выдранку.

 

Чаму так добра нам у ім?

Цікавым і пазнавальным з навуковага і рэлігійнага пункту гледжання з’яўляецца ўнутранае ўтрыманне храма. Там знаходзіцца нямала ікон, якія асабліва шануюцца ў народзе: абразы свяціцеля Мікалая, Вялікамучаніцы Варвары, Серафіма Сароўскага, свяціцеля Дзмітрыя Растоўскага. Прыгажосцю, багаццем убрання адрозніваецца алтар. Дзіўнае спляценне сучаснасці і старажытнасці ўяўляе сабой велічная пабудова званіцы, з вышыні якой адкрываюцца неабсяжныя навакольныя прасторы лясоў ды вёскі. Захаваўся толькі адзін невялічкі сапраўдны колакал. На ім – адлюстраванне рассійскага герба, а побач надпіс: ”Александр – император Всероссийский”. А замест астатніх – разрэзаныя авіяцыйныя бомбы.

 

Дзіўныя гісторыі храма

Пасля чарнобыльскай катастрофы царква стала вядомая дзякуючы дзіўнай гісторыі, якую расказваюць мясцовыя людзі: напярэдні на іконе Серафіма Сароўскага нібыта з’явілася воблака. Аднак ніхто гэты знак на той час не разгадаў. А зараз яно нагадвае пра трагедыю, якая здарылася ў 1986 годзе.

Невялікі храм сапраўды прыемна ўражвае. Сярод ікон тут вылучаюцца абраз Мікалая Цудатворца, пашкоджаны часам (гавораць, без звароту да яго ніводны мясцовы жыхар не бярэцца за важную справу), а таксама абраз Георгія Перамаганосца, з якім, запэўніваюць вернікі, неўзабаве здарыўся цуд – ён ачысціўся і пасвятлеў. У гэтым прыхаджане бачаць добры знак.

 

Святары храма

Сапраўды другое дыханне набыў божы храм пасля рэканструкцыі, якая праводзілася ў пачатку 80-х гадоў святаром Віктарам Савельевічам Казека. У памяць аб тых дабратворных змяненнях захаваўся надпіс на аснове купала: “1980 г. КВС.” Айцец Віктар быў сапраўдным энтузіястам сваёй справы. Яго аптымізму, жыццялюбству, энергіі нават у сталыя гады можна было пазайздросціць. Менавіта з яго лёгкай рукі храм пачаў набываць дабротны, дастойны ўнутраны і знешні выгляд.

Зараз настаяцель храма Свяціцеля Дзмітрыя Растоўскага іерэй Віктар Давыдзенка, які таксама зрабіў і робіць для праваслаўнай святыні шмат.

З яго ўдзелам прывялі ў парадак крыніцы ў гонар Дзмітрыя Растоўскага і Серафіма Сароўскага, будуецца часоўня Іаана Хрысціцеля.

– Выдранка будзе існаваць, пакуль будзе стаяць храм, – упэўнены айцец Віктар. – Царква тут будзе стаяць да канца свету. І вёска будзе жыць.

У кастрычніку 2020 года царква Дзмітрыя Растоўскага, якая прызнана гісторыка-культурнай каштоўнасцю Беларусі, будзе адзначаць 115-годдзе з дня ўтварэння.

Матэрыял падрыхтавала
Краснапольская цэнтральная раённая бібліятэка ім. М. Ткачова.

Крыніца: redflag.by

 

У Бялынічах прайшла ўрачыстасць у гонар Маці Божай Бялыніцкай

У Бялынічах 6 верасня праходзіў не толькі Дзень беларускага пісьменства. У гэты дзень у райцэнтры адбылася не менш важкая падзея – адпустовая ўрачыстасць у гонар Маці Божай Бялыніцкай.

Удзел у ўрачыстасці прынялі вернікі з розных куткоў Беларусі, прычым гэта былі не толькі каталікі, але і прадстаўнікі іншых канфесій. Усяго сабралася больш за дзвесце чалавек.

Адпустовая ўрачыстасць у гонар Маці Божай Бялыніцкай адбылася з удзелам Генеральнага вікарыя Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскупа Юрыя Касабуцкага, Біскупскага вікарыя для горада Магілёва і Магілёўскай вобласці біскупа Аляксандра Яшэўскага, шматлікіх каталіцкіх святароў.

У якасці гаспадара гасцей сустракаў пробашч бялыніцкай парафіі ксёндз Юзаф Сярпейка.

Непасрэдна перад фэстам у Бялынічах прайшло Саракагадзіннае набажэнства, удзел у якім, акрамя бялыніцкіх вернікаў, прынялі духоўныя валанцёры з іншых куткоў Беларусі.

«Бялынічы — гэта старадаўняе месца марыйнага культу, дзе калісьці знаходзілася адна з самых шанаваных цудадзейных ікон на нашай зямлі — абраз Маці Божай Бялыніцкай. Малітва мае вялікую моц, асабліва тут, на гэтым месцы.

Да малітвы за нашу Радзіму, за Паўсюдны Касцёл, за пакліканні да Божай службы і асабліва за адраджэнне веры на нашай зямлі далучым просьбы за нашыя сем’і, моладзь і дзяцей, а таксама падтрымаем сваёй малітваю ўсіх, хто мае залежнасць ад розных дрэнных звычак», — адзначаў ў сваім запрашэнні на ўрачыстасць біскуп Аляксандр Яшэўскі SDB.

Распачалася адпустовая святая Імша у гонар Маці Божай Бялыніцкай а 15-й гадзіне, скончылася а 17-й. Імша праходзіла на вельмі значным для бялыніцкіх вернікаў месцы, дзе ў свой час, на працягу стагоддзяў, былі мясцовыя каталіцкія могілкі. Вернікі спадзяюцца, што мясцовыя ўлады задаволяць іх хадайніцтва, і на гэтым святым месцы ім будзе дазволена збудаваць касцёл.

Казанні святараў гучалі па-сапраўднаму ўзнёсла, яны сапраўды закраналі душу, таму дзве гадзіны імшы праляцелі надзіва хутка.

Аднак і пасля заканчэння набажэнства людзі не разыходзіліся, размаўлялі аб хвалюючых праблемах, задавалі пытанні святарам. Карэспандэнт “Магілёўскага рэгіёну” заўважыў сярод удзельнікаў святочных мерапрыемстваў шэраг знакавых асобаў, – старшыню Магілёўскага ТБМ Алега Дзьячкова з сябрамі, кiраунiка Гродзенскай гарадской суполкi Беларускай Хрысцiянскай дэмакратыi / БХД  Яўгена Дудкіна, і, нават, старшыню Партыі БНФ Рыгора Кастусёва.

Па словах Рыгора Кастусёва, ён адмыслова прыехаў на адпустовую ўрачыстасць у гонар Маці Божай Бялыніцкай, каб не толькі ўшанаваць Маці Божую Бялыніцкую, але і такім чынам выказаць сваю падтрымку вернікам. Абсалютна безпадстаўна ўлада не дапускае ў Беларусь Арцыбіскупа, Мітрапаліта Мінска-Магілёўскага Тадэвуша Кандрусевіча, кіраўніка каталіцкай царквы ў Беларусі.

“Я сам вернік праваслаўнай канфесіі, аднак заўсёды пры нагодзе наведваю набажэнствы і ў каталіцкіх касцёлах. У свой час давялося спрычыніцца да адраджэння касцёла ў Шклове. Таму ў гэтых складаных абставінах я не мог не выказаць маральную падтрымку каталіцкім вернікам, бо ўсе мы хрысціяне”, – адзначыў Рыгор Кастусёў.

На жаль, на афіцыйным свяце Дня беларускага пісьменства ў Бялынічах, верагодна, прытрымліваліся іншай думкі. Нікога з знаных гасцей гэтага свята на ўрачыстай імшы ў гонар Маці Божай Бялыніцкай карэспандэнт “Магілёўскага рэгіёну” так і не пабачыў…

Затое на Дне беларускага пісьменства камусьці спатрэбілася раздаваць адмысловыя ўлёткі з абразамі на адрас каталіцкага касцёла. Выяву такой улеткі “МР” даслала наша чытачка.

Таму ніколькі не пашкадаваў аб тым, што вырашыў не наведваць афіцыйнае свята. Там былі патрэбны зусім іншыя людзі.

Іван Барысаў. Фота аўтара

Біскуп Аляксандр Яшэўскі SDB запрашае вернікаў з усёй Беларусі на ўрачыстасць Маці Божай Бялыніцкай

Біскупскі вікарый для горада Магілёва і Магілёўскай вобласці біскуп Аляксандр Яшэўскі SDB запрашае вернікаў узяць … чытаць далей

Яблочный спас в Костюковичах

В Костюковичах православные христиане и простые жители города, отмечали великий праздник – Преображение Господне, который из года в год проводится 19 августа. Яблочный спас – самый известный из череды больших праздников, во время которых верующие освящают плоды нового урожая. Всего их три. Они посвящены Иисусу Христу. Изʙeϲтно, что к этому дню в каждом саду горожанина, поспевают яблоки. Согласно сложившейся традиции, их непременно, должны отнеϲти ʙ цеρкоʙь, для oϲʙящения.

Уже после спаса, практически меняется погода в сторону осени.

Вот и данный день праздника выпал холодным и слегка дождливым. Пришедшие люди спешили зайти в помещение храма. Внутри, немного в стороне от центра зала, находился  длинный стол, куда прихожане выкладывали свои фрукты для дальнейшего освещения. Кто – то ставил свечи, кто – то просто тихонько молился стоя у церковных икон. Воздух внутри храма был пропитан необъяснимой теплотой чувств, исходящих от икон, горящих свеч и доброжелательности каждого верующего человека. Когда началась традиционная Литургия, лица в каждых прихожан словно просветлели. На какое-то время они забыли о тех, мирских проблемах, какие творит сидящий сатана на троне, возомнивший себя выше Бога. Эти люди, всё же не потеряли веру в душе. Молятся, надеются и уповают на всевышнего, чтобы на бренной земле сохранился мир и спокойствие. Церемония православного праздника проходила в Кресто – Воздвиженском храме. Руководит им настоятель, протоирей Сергий Подоляк, который зарекомендовал себя среди горожан, как отзывчивый и доброй души человек. Он всегда готов прийти к любому жителю города, чтобы поддержать его и в горе и в радости. И за это, нужно отдать ему должное. Во время Литургии, протоирей Сергий был одет в белое одеяние. И не случайно. Ведь, Преображение Господне отличается торжественностью. Духовенство в храмах служит в белых облачениях, как символ “фаворского света”.

Литургия закончилась прочтением специальной молитвы, после чего отец Сергий окропил  святой водой урожай нового года. Собравших нынче было не много. Причина видится в том, что праздник выдался на будничный рабочий день. Поэтому большинство прихожан были люди пенсионного возраста.

Владимир Покров, Костюковичи

 

Поправ могилы. В Белыничах возводят часовню вне закона на костях (Фото)

Свежий деревянный сруб заметен издалека еще на подъезде к небольшому городку, и место для его строительства выбрано уникальное: не просто живописная Ильинская гора, а древнее кладбище, пишет sputnik.by.

Сами Белыничи в эти дни напоминают одну большую стройку. В прежние тучные годы это могло значить только одно – подготовку к республиканским “Дожинкам”. Теперь повод с точки зрения властей куда более прозаичный, но статус мероприятия все же высокий.

Город готовится в сентябре стать площадкой для празднования Дня белорусской письменности. Это один из таких чинных поводов вспомнить, что именно белорусы первыми среди восточных славян обзавелись своим первопечатником – Франциском Скориной. Присутствие на мероприятии высших должностных лиц подразумевает соответствующий антураж.

Свежий сруб новой часовни на Ильинской горе заметен издалека

Милый городок в декорациях моренного рельефа выглядит как настоящее место для счастливой жизни среднестатистического белоруса. Белыничи возникли пускай и не на семи холмах, как Рим, но Ильинская гора, как полагают местные жители, стала местом рождения города. Почему масштабная стройка на ее месте вызывает недоумение у историков, разбирался корреспондент Sputnik Станислав Андросик.

 

Могила без кадила – что угольная яма

В прошлом году стало известно о планах настоятеля Белыничской церкви Сергия Маслова построить на Ильинской горе часовню. Проект прошел необходимые согласования, но нужно было провести археологические исследования, потому что ученые давно знали, что на этом месте было кладбище. Впрочем, знали про это и местные жители, поэтому неудивительно, что это была единственная возвышенность в Белыничах, где еще не было ничего построено.

“В декабре 2019 года мы начали работы на территории данного кладбища. Заказчик, следуя букве закона, обратился к нам, чтобы мы дали заключение о наличии либо отсутствии там археологических объектов”, – рассказал научный сотрудник Института истории НАН Беларуси Александр Вашанов.

По его словам, несмотря на то, что древнее кладбище не имело статуса охраняемого памятника, никакие строительные работы там вестись не могли без надзора археологов.

Научный сотрудник Института истории НАН Беларуси Александр Вашанов рассказывает, что Ильинская гора была тщательно изучена

Вплоть до конца марта текущего года на Ильинской горе проводились археологические исследования. Площадка под будущую часовню была полностью изучена.

“Мы достаточно долго исследовали это кладбище, и оказалось, что это многоярусное захоронение. Это значит, что здесь хоронили умерших очень давно. В некоторых местах захоронения шли просто слоями”, – пояснил историк.

При этом он уточнил, что всего было выявлено около 200 погребенных. В настоящее время продолжается антропологическая экспертиза. Точное количество пока назвать трудно, потому что в одной могиле иногда оказывалось сразу несколько погребений.

Древнее кладбище в Белыничах оказалось многоярусным сооружением

Александр Вашанов отметил, что найденные в ходе работ предметы позволяют датировать кладбище XVII-XIX веками, в частности, такой промежуток времени позволили установить монеты, которые были найдены.

Найденные археологами предметы позволяют датировать кладбище XVII-XIX веками

Ильинская гора, таким образом, является археологическим объектом согласно белорусскому законодательству, потому что возраст захоронений превышает 120 лет.

 

Всякая могила травой зарастает

В конце мая Институт истории подготовил для православного прихода, который является заказчиком работ, и местных властей научное заключение об итогах исследования.

“В таких документах мы всегда прописываем, что работы могут продолжаться, но в случае обнаружения костных останков или каких-либо археологических объектов, необходимо обязательно обратиться к археологам”, – пояснил научный сотрудник.

Александр Вашанов вспоминает, что при проведении очередного мониторинга строительства часовни в Белыничах на месте возведения лестницы к ней просто в отвалах песка валялись человеческие кости и черепа.

В начале июля при проведении очередного мониторинга на месте возведения лестницы к часовне археологи института зафиксировали множество человеческих костей и черепов

“Самое печальное, что по состоянию костей можно было сказать, что они лежат там не одну неделю. Потому что, когда кости долго лежат на солнце, они выбеливаются”, – констатировал он.

Получается, что протоиерей Маслов продолжил очередной этап строительства, но после выявления останков погребенных на древнем кладбище людей не обратился к специалистам, что уже является нарушением законодательства Беларуси.

Так выглядит Ильинская гора, где обнаружены древние захоронения и возводится часовня, сегодня

После этого Институт истории подготовил официальный запрос в Могилевский облисполком и местный райисполком.

 

Чужая совесть – могила

Спустя два часа дороги из Минска мы оказываемся в Белыничах, где жизнь течет своим чередом, напоминая о размеренном быте провинции, где о выборах президента 9 августа, кажется, и вовсе не вспоминают.

Въезд в город Белыничи Могилевской области

Подъехать к Ильинской горе, где строится часовня, не представляет никакого труда, потому что она видна, пожалуй, отовсюду. На древнем кладбище работают строители из местного ПМК, меланхолично разбирают опалубку под лестницей, шлифуют стены часовни, а на кости, которыми усеяна площадка, создается впечатление, и вовсе не обращают внимания.

Рабочие трудятся над возведением часовни, невзирая на торчащие из земли под лестницей кости предков

Возле соседнего дома встречаем местную жительницу Ирину, фотографироваться она, правда, отказывается, как и все жители Белыничей впоследствии.

“Здесь много костей нашли. Батюшка приезжал со своим помощником. Они их собирали и увезли куда-то, – рассказала женщина. – Сама я туда смотреть даже боюсь, у меня ребенку три года”.

Жители окрестных домов о костях, конечно, знают и побаиваются

После этого отправляемся в местное РУВД, где нас встречает дежурный офицер и просьба надеть маску и обработать руки дезинфектором (где-то коронавирус победили, но пока, видимо, только в столице).

Милиция в Белыничах оказывается не в курсе, что на Ильинской горе из земли торчат кости. После телефонного разговора с начальством выясняется, что никто по данному факту к ним не обращался, да и о вывозе костей с кладбища правоохранители маленького городка не знают ничего. Нам рекомендовали обратиться в местный Жилкоммунхоз.

Ни в Жилкоммунхозе, ни в местном РУВД о ситуации на Ильинской горе ничего не слышали

Главный инженер Николай Канкевич отказывался разговаривать, ссылаясь на занятость, но, услышав, о чем речь, смог только коротко ответить: “Мы про это впервые слышим и никакие кости никуда не вывозили”.

Отправляемся поговорить с настоятелем храма иконы Белыничской Божией Матери протоиереем Сергием Масловым. Правда, выясняется, что на месте священника нет и по телефону он говорить не может. Об этом нам сообщил его помощник – после разговора с Масловым по мобильному. Представиться, кстати, он отказался.

На входе в храм иконы Белыничской Божией Матери объявление: принимаются пожертвования на строительство часовни на Ильинской горе

Центр Белыничей сейчас напоминает ударную комсомольскую стройку, где в броуновском движении перемешаны техника, строители и просто прохожие. Просто не верится, что они могут успеть навести марафет в городке к шестому сентября, потому что у райисполкома даже нет крыльца, и, чтобы попасть внутрь, нужно его обходить, ну или перелезать через забор, как сделали мы с фотографом.

Белыничи погружены в благоустройство

После того, как в отделе идеологической работы, культуры и по делам молодежи сказали, что тоже не знают о том, что весь склон Ильинской горы усыпан костями, удивляться тому, что никто не остановил стройку, не приходится.

“Мы ничего про это не знаем, и священник нам не сообщал. Институт истории нам присылал официальное письмо, что работы можно продолжать”, – заявила начальник отдела Инна Игнатович.

На улицах городка в броуновском движении перемешаны техника, строители и просто прохожие

В подтверждение своих слов она достала увесистую папку с официальной перепиской со столичными учеными, и письмо быстро нашлось, но в нем уже знакомая формулировка – “в случае обнаружения костных останков работы должны быть прекращены”.

Зампред райисполкома, курирующий архитектуру и строительство, Дмитрий Давыдов, как оказалось, тоже не в курсе, что происходит на строительной площадке. Кто-то мог бы этому удивиться, но не мы.

В Белыничах вовсю бурлит комсомольская стройка

 

Узка дверь в могилу

Напоследок мы решили еще раз подъехать к часовне, и, как оказалось, не зря. Накануне в Белыничах прошел сильный дождь, и земля на срезанном бульдозером склоне Ильинской горы была очень влажной.

После обеда, когда все подсохло, там и тут стали проступать кости, а у порога будущей часовни – и вовсе фрагмент черепа. Впрочем, судя по реакции работяг из ПМК, это их уже мало удивляло.

Когда земля после дождя подсохла, на поверхности стали проступать кости
На горе без труда можно обнаружить останки черепов

На вопрос, что они делают с костями, которые так и выпирают из земли, один из строителей предложил поговорить с прорабом по телефону.

Выяснилось, что стройкой тот командует всего три недели, но кости собирает помощник священника Виталий Вергейчик (тот самый, что не хотел представиться у церкви). Все они хранятся у протоирея.

“После того, как будет построена часовня, священник их со всеми почестями перезахоронит”, – заверил прораб в телефонном разговоре.

Кости лежат здесь уже не одну неделю и успели побелеть на солнце

Первый же запрос в поисковике показывает, что помощник священника Вергейчик в недавнем прошлом занимал должность начальника отдела архитектуры и строительства Белыничского райисполкома. Вряд ли опытный чиновник не знаком с белорусским законодательством и не в состоянии подсказать протоиерею Маслову, что закон нарушать не стоит, даже если так торопливо строишь храм.

Помощником настоятеля храма, который не захотел представиться, оказался Виталий Вергейчик, бывший начальник отдела архитектуры и строительства Белыничского райисполкома

Местные чиновники спешат провести выборы президента, а после короткой передышки принять День письменности, им нет дела до стройки, которая идет с нарушением закона.

Желание быстрее построить, разрушая могилы своих предков, трудно объяснить, но факт остается фактом. Пока на горе сверкает в лучах солнца новый сруб, в ее подножии белеют кости. С каким чувством сюда будут приходить верующие и подниматься по лестнице, выстроенной поверх древних погребений, можно только представить.

Фото: © SPUTNIK / ВИКТОР ТОЛОЧКО

Агафія Сідарава: Яна прадказвала, у які бок ісці

Вось ужо другое стагоддзе, галоўнай архітэктурнай дамінантай Шклова разам з вежай былой гарадской ратушы з’яўляецца Спаса-Праабражэнская царква. Заснавальніцай гэтай святыні лічыцца Агафія Сідарава. Да яе, жанчыны добразычлівай і прадбачлівай, прыходзілі людзі маліцца. Звярталіся да жанчыны купецтва і багацеі, бо яна прадказвала, у які бок ісці, каб пашанцавала, дзе мець поспех. Усё спраўджвалася, і людзі ў знак удзячнасці давалі ёй грошы.

 14 чэрвеня 2020 года ў Шклове ў гонар Агафіі Сідаравай адбылася чарговая літургія ў Спаса-Праабражэнскай царкве. Потым на могілках у капліцы і каля магілы заснавальніцы храма пратаірэй Уладзімір Рыбакоў, з удзелам вернікаў, здзейсніў памінальныя паніхіды. Сваё казанне святар закончыў славамі: “Вось ужо два стагоддзі шклоўскія вернікі прыходзяць і ўспамінаюць Агафію Сідараву. Ёсць шмат прыкладаў, калі людзі шчыра маліліся і атрымлівалі дапамогу ад рабы Божай Агафіі і недалёк той час, калі імя Агафіі будзе прылічана да ліку святых”.

Гістрычная даведка:

Захаваўся дакумент: “Дело канцелярии оберпрокурора святейшего правительственного Синода № 12076” О построении церкви в местечке Шклов из завещаных на сей предмет 20 тыс.руб. Агафии Сидоровой”. Вось вытрымка з гэтай справы: ”…  находившаяся в Могилевской губернии уезда в местечке Шклов Агафия Сидорова по смерти своей завещала на приведение к совершению в том местечке Шклов начатой г. Зоричем Храма банковыми ассигнациями 20 тысяч рублей и кирпича, заготовленного ею, на 1355 руб. По дошедшему о сем предмете Могилевской Консистории сведению 17 августа 1820 года был опрошен шкловский священник Косьма Цалуевский, в приходе коего проживала и скончалась вышеуказаная Агафия, показал, что оная Агафия от стекавшегося к ней из разных мест народа, получая подаяния, имела твёрдое намерение по собрании такового количества значительной суммы, обратить оную на сооружение в местечке Шклов каменной церкви. По смерти оные Агафии Сидоровой в 1811 году последовавшей, осталось собраной ею суммы 20 тысяч рублей ассигнациями, разного в посуде состояшего серебра три фунта с половиною и кирпича купленого на сей предмет на 1.355 руб.”.

Пра Агафію Сідараву паведамляюць і іншыя крыніцы. Безумоўна, цяпер цяжка поўнасцю высветліць усе перапетыі з ходам будаўніцтва царквы. Вядома, што на будаўніцтва храма пайшла цэлага з былога будынка Шклоўскага шляхетнага вучылішча. У гэтай навучальнай установе, адчыненай намаганнямі ўладара Шклова Сямёна Зорыча, 22 мая 1799 года адбыўся пажар і рэшткі будынка быді разабраны на цэглу.

Між тым відавочна, што мара ўсяго жыцця Агафіі здейснілася – у Шклове ўзнёсся прыгожы мураваны храм. Сама Агафія Сідарава была пахавана каля існуючай на той час царквы Радства Багародзіцы. На месцы пахавання амаль да пачатку 60-х гадоў XX стагоддзя знаходзіўся крыж. Потым рэшткі нябожчыцы былі перанесены на гарадскія могілкі дзе знаходзяцца і зараз. Кожны год 14 чэрвеня Агафію успамінаюць на літургіі ў храме, а потым адбываецца памінальная паніхіда каля яе магілы. Агафія Сідарава па-ранейшаму застаецца ў памяці сваіх землякоў і не толькі вернікаў.

Алесь Грудзіна

На Ільінскай гары ў Бялынічах хочуць узвесці праваслаўную капліцу

З просьбай аказаць дапамогу ў пабудове капліцы на Ільінскай гары ў Бялынічах да намесніка кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Мікалая Снапкова звярнуўся настаяцель праваслаўнай царквы ў гонар іконы Божай Маці Бялыніцкай Сергій Маслаў.

Ільінская гара

Сваю просьбу айцец Сергій выказаў падчас асабістага прыёму грамадзян, які Мікалай Снапкоў праводзіў у Бялынічах 25 кастрычніка.

Ён патлумачыў, што гэта месца мае асаблівае значэнне для жыхароў райцэнтра. Менавіта адсюль бярэ свой пачатак наш горад. Тым больш, у 2020 годзе ў Бялынічах пройдзе Дзень беларускага пісьменства, таму капліца стане адным з месцаў актыўнага наведвання яе гасцямі свята.

Праваслаўная царква ў Бялынічах

Старшыня райвыканкама Васіль Захарэнка дадаў, што праектна-каштарысная дакументацыя капліцы ўжо гатова, адкрыты дабрачынны рахунак, на які ўсе жадаючыя могуць пералічыць грашовыя ахвяраванні. Работа па гэтым накірунку будзе праводзіцца і далей, інфармуе раённая газета «Зара над Друццю”.

Малюнак Н. Орды

Ільінская гара (Ільінскія могілкі, Цвінтар), пагорак у Бялынічах, размешчана на вуліцы Чырвонаармейская.

Назва паходзіць ад Свята-Ільінскай царквы (у 1863 годзе налічвалася 286 прыхаджан).

Драўляная лесвіца вядзе да вяршыні вялікага пагорка. Кожную вясну, 25 красавіка, сюды ідуць паломнікі, бо гэта – дзень святкавання іконы Божай Маці Бялыніцкай.

Легенда сцвярджае, што менавіта тут, не раней за 1240 год, манахі Кіева-Пячорскай  лаўры заснавалі паселішча, а значыць, і самі Бялынічы. Аб гэтым сведчыць і адзін з памятных знакаў, якія ўстаноўлены на гары.

Ільінская гара

У пісьмовых крыніцах Бялынічы ўпершыню згадваюцца з сярэдзіны XVI ст. як сяло ў Аршанскім павеце Віцебскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. З пачатку XVII ст. уласнасць Сапегаў. У 1624 годзе Л. І. Сапега заснаваў у Бялынічах манастыр кармелітаў — адзін з найбагатых у ВКЛ.

У манастыры знаходзіўся Бялыніцкі абраз Божай Маці, шанаваны хрысціянамі розных канфесій. З-за шматлікіх працэсій і паломніцтваў да яе Бялынічы зваліся Беларускай Чанстаховай (абраз знік падчас Вялікай Айчыннай вайны з Магілёўскага краязнаўчага музея).

У 1877—1918 гг. ў будынках зачыненага манастыра кармелітаў размяшчаўся Бялыніцкі манастыр Раства Багародзіцы.

Ірына Беганкіна