Галоўная » общество » Page 411

Сталіцай БНР ледзь не стаў Магілёў

Магілёў у 1918 годзе быў цэнтрам беларускага руху, а мог стаць і цэнтрам БНР – пра гэта заяўляюць гісторыкі Алесь Агееў і Ігар Пушкін, аўтары манаграфіі «Фармаванне і дзейнасць Магілёўскага беларускага камітэту» (далей – МБК). Згодна іх даследаванню, 12 кастрычніка 1917 года ў Магілёве на нарадзе беларускіх арганізацыяў абмяркоўвалася пытанне правесці Усебеларускі з’езд у Магілёве. Такім чынам, Магілёў мог стаць першай сталіцай Беларусі. Але пасля кастрычніцкіх падзеяў быў рэалізаваны іншы праект – і з’езд адбыўся ў Менску.

Затое Магілёў быў адзіным губернскім горадам, які падтрымаў абвяшчэнне БНР у Менску. Гэта здарылася роўна 100 год таму, 31 сакавіка 1918 года. У гэты сімвалічны дзень гісторыкі і даследчыкі дзейнасці МБК Ігар Пушкін і Алесь Агееў правялі пешую экскурсію па мясцінах, звязаных з гісторыяй БНР.

Сярэдняя школа № 1 (вул. Першамайская, 24)

Былая Марыінская жаночая гімназія. Менавіта тут 31 сакавіка 1918 года адбыліся кульмінацыйныя падзеі: Магілёў, адзіны сярод губернскіх гарадоў, сумеў сабраць грамаду, каб падтрымаць абвяшчэнне БНР у Менску. Прадстаўнікі дзяржаўных, грамадскіх і прафсаюзных арганізацыяў, прадстаўнікі самых розных нацыянальнасцяў: палякі, украінцы, габрэі, літоўцы, беларусы – усяго 400 дэлегатаў – на сходзе ў гэтым будынку падтрымалі ўтварэнне БНР. Ідэю сярод грамадства прасоўваў Магілёўскі беларускі камітэт. На той момант беларусы сярод насельніцтва Магілёва займалі толькі пятую частку, але МБК удалося даказаць астатнім, што свая ўлада лепш за расейскую.

Магілёўскі скульптар Андрусь Вераб’ёў прэзентаваў свой эскіз памятнай шыльды ў гонар 100-годдзя БНР – з Пагоняй і крылом, што азначае ўзлёт незалежнасці, беларускай дзяржаўнасці. Падчас экскурсіі распачаўся збор подпісаў пад зваротам у гарвыканкам з прапановай усталяваць гэтую шыльду на будынку сярэдняй школы № 1.

Скульптар Андрусь Вераб’ёў трымае ў руках эскіз шыльды Праект памятнай шыльды ў гонар 100-годдзя БНР

Ратуша і шлюбны будынак

Тут засядала гарадская ўправа. Менавіта тут варта ўзгадаць і Гарадскую Думу Магілёва, у якой 6 з 40 мандатаў мелі прадстаўнікі Магілёўскага беларускага камітэту. Беларусы ў Думе стварылі сваю, вельмі ўплывовую фракцыю. Беларускае пытанне на старонках тагачасных газет было такое ж папулярнае, як і пытанне хлеба.

На плошчы перад тагачаснай Ратушай магілёўскія патрыёты ладзілі вулічныя акцыі. Першая з іх прайшла ў 1917-м на Купалле. Сябры МБК прадавалі квіткі на свята, а таксама ўсталявалі скрыню для ахвяраванняў, што ў выніку дазволіла ім сабраць каля 2 000 рублёў (сярэдні заробак у горадзе ў той час складаў 30–40 рублёў). Менавіта на гэтыя грошы МБК і ажыццяўляў сваю дзейнасць.

Алесь Агееў

Корпус МДУ імя А. Куляшова (вул. Камсамольская, 18)

Калісьці – рэальнае вучылішча. Узровень адукацыі тут быў вельмі высокі, пасля сканчэння вучылішча можна было стаць інжынерам. На пачатку XX стагоддзя выкладчыкам у гэтым вучылішчы працаваў Міхаіл Кахановіч – кіраўнік Магілёўскага беларускага камітэту. Праводзіў агітацыю сярод настаўнікаў вучылішча. Міхаіл Кахановіч браў удзел у першым з’ездзе беларускіх нацыянальных арганізацый, ва Усебеларускім нацыянальным з’ездзе. Сёння ў Магілёве жывуць нашчадкі Кахановіча.

Таксама гэты будынак вядомы тым, што ў ім быў створаны беларускі гурток рэалістаў.

 

Царква Святога Мікалая

Звязаная з першымі дэмакратычнымі выбарамі ў Гарадскую Думу. Сябры Магілёўскага беларускага камітэту бралі актыўны ўдзел у выбарах: распрацавалі ўнікальную муніцыпальную праграму, удала вялі агітацыю ў прыходах. Каля царквы Святога Мікалая агітацыю праводзіў сам старшыня МБК Міхаіл Кахановіч.

Пажарны завулак, 9

У 1917 годзе тут знаходзілася электрадрукарня Рабіновіча. Менавіта ў ёй па ініцыятыве Магілёўскага беларускага камітэту надрукавалі першую вучэбную «Праграму па гісторыі беларускага народа».

Спартовая школа «Багіма». Вул. Ленінская, 25

Раней палац першага магілёўскага каталіцкага архіепіскапа Станіслава Богуш-Сестрынцэвіча. Яго ў сваім мемарандуме ад 1921 года на імя Папы Рымскага ўзгадвае Урад БНР. У дакуменце ў якасці станоўчага прыклада прыводзіцца дзейнасць Станіслава Богуш-Сестрынцэвіча, які ў 1772 годзе прапаноўваў сваім святарам казаць казанні і праводзіць катэхізацыю на беларускай мове.

Дзейнасць Магілёўскага беларускага камітэту 100 гадоў таму мела выключную значнасць для беларускага руху. 23 сакавіка 1917 года магілёўскія патрыёты стварылі Магілёўскі беларускі гурток, а праз месяц зарэгістравалі легальную арганізацыю – МБК, якая займалася шырокім колам беларускіх пытанняў: выступала за аднаўленне народных гулянняў і святаў, спрыяла арганізацыі беларускага школьніцтва, бібліятэк, выдавецтваў, праводзіла лекцыі па гісторыі і культуры Беларусі, садзейнічала пашырэнню кааператыўнага рух, а таксама брала ўдзел ува ўсіх важных палітычных працэсах. МБК паспрыяў таму, што Магілёў падтрымаў БНР.

Фота: belsat.eu

АС

Крыніца: belsat.eu

 

Магілёўцы працягваюць адзначаць 100-годдзе БНР (фота)

Краязнаўчая экскурсія па мясцінам, звязаным з БНР і  Беларускім Нацыянальным Камітэтам, адбылася 31 сакавіка ў Магілёве. 

У гэты дзень роўна сто год таму ў будынку былой жаночай гімназіі (зараз – школа №1 па вуліцы Першамайскай у Магілёве), на сходзе прадстаўнікоў партый, аб’яднанняў і таварыстваў магілёўцы падтрымалі абвяшчэнне незалежнасці БНР.

Прывёў экскурсію, удзел у якой прынялі каля 50-ці чалавек, гісторык Аляксандр Агееў, а скульптар Андрэй Вараб’ёў прэзентаваў эскіз памятнай дошкі ў гонар той падзеі. Пад час экскурсіі быў распачаты збор подпісаў пад зваротам да ўладаў на ўсталяванне шыльды на будынку школы №1.

Алесь Сабалеўскі. Фота аўтара

Новым начальником Климовичского РОВД стал подполковник Станислав Чуприн

30 марта личному составу отдела внутренних дел Климовичского райисполкома начальник УВД полковник милиции Игорь Владимирвич Щербаченя представил нового начальника этого отдела – подполковника милиции Станислава Борисовича Чуприна. 

На мероприятии также присутствовали первый заместитель председателя Климовичского райисполкома Дмитрий Васильевич Мартинович, прокурор района Дмитрий Иванович Галалобов, председатель районного суда Олег Иванович Голочевский, временно исполняющий обязанности начальника РОСК Сергей Яковлевич Рашук, начальник РОЧС Дмитрий Евгеньевич Жуков и начальник отдела Департамента охраны МВД Виталий Николаевич Евдокимов.

Начальник УВД, представляя подполковника милиции Чуприна Станислава Борисовичасобравшимся, отметил, что тот зарекомендовал себя как профессионал своего дела, имеющий опыт руководящей деятельности. Игорь Владимирович выразил уверенность, что новый начальник отдела внутренних дел Климовичского райисполкома достойно справится с возложенной на него ответственностью. В свою очередь, Станислав Борисович поблагодарил собравшихся за оказанное ему доверие.

Первый заместитель председателя Климовичского райисполкома Дмитрий Васильевич Мартинович также поздравил вновь назначенного руководителя, выразил уверенность в плодотворном взаимодействии, пообещав оказывать необходимую поддержку, сообщает uvd.mogilev.by.

Подполковник милиции Станислав Борисович Чуприн в органах внутренних дел – с сентября 1994 года. Родился 6 мая 1977 года в Донецкой области Украинской ССР. Окончил в 1998 году Академию МВД, в 2013 году курсы переподготовки Академии МВД.

Службу в органах внутренних дел начинал оперуполномоченным отделения уголовного розыска службы криминальной милиции Кричевского РОВД (1998 год). С 2003 по 2004 – начальник отделения уголовного розыска Кричевского РОВД. В 2012 году был назначен на должность первого заместителя начальника Кричевского РОВД – начальника криминальной милиции, где прослужил два года. В 2014 году был назначен начальником Кричевского РОВД, который возглавлял до настоящего времени.

Имеет государственную награду: медаль «За безупречную службу» 3-й степени (2013 г.).

Напомним, что во время службы в Кричевском РОВД подполковник Чуприн оказался замешанным в громком скандале. Начальник отдела ООПП Кричевского РОВД подполковник Игорь Вусик и группа милиционеров из этого отдела написали обращение о грубых нарушениях в Кричевском РОВД на имя министра внутренних дел Республики Беларусь Игоря Шуневича, в котором жаловались на негативную ситуацию, сложившуюся в Кричевском РОВД.

После недолгих разбирательств подполковник Игорь Вусик был уволен из органов внутренних дел. Кроме И. Вусика, из органов МВД по разным поводам были также уволены и два другие милиционеры-подписанты – майор милиции Юрий Дюбанов и лейтенант Андрей Шашков.

Фото Климовичского РОВД