Яндекс.Метрика В Беларуси Archives - Page 211 of 222 - Магілёўскі Рэгіён

Как белорусские журналисты борются за право на информацию

Представителей негосударственных СМИ белорусские чиновники и депутаты перестали пускать на свои открытые заседания, нарушая их право на информацию. Что журналисты предпринимают в ответ?

В белорусском законе “О местном управлении и самоуправлении” четко прописано, что сессии советов депутатов всех уровней должны проводиться открыто и гласно. Такое же требование содержится и к работе председателей исполнительных комитетов. Однако, вопреки законодательству, чиновники на местах лишили журналистов независимых изданий возможности следить за их работой. Белорусская ассоциация журналистов (БАЖ) пытается изменить ситуацию.

Право на информацию 

Юлия Катаржинская

Проблема недопуска журналистов и сокрытия от них информации государственными органами остро встала примерно три-четыре года назад, говорит координатор кампании “Право на информацию” БАЖ Юлия Катаржинская. По ее словам, для отказа в общении с представителями СМИ чиновники стали повсеместно использовать процедуру аккредитации, хотя это не регламентировано никакими законами. При этом они даже не потрудились прописать условия для ее получения, используя это понятие как запрет. “По сути, это прихоть власть предержащих и прихоть незаконная”, – говорит Юлия Катаржинская.

Поэтому в мае нынешнего года было решено дать старт кампании, в ходе которой журналисты, входящие в БАЖ, соглашаясь пройти процедуру аккредитации, массово делали запросы в местные органы власти с просьбой обеспечить их присутствие на заседаниях районных, городских или областных советов депутатов и исполкомов. К этой акции присоединились более десяти городов во всех регионах Беларуси. Некоторые журналисты делали запросы неоднократно. Но в результате никто из них в залы заседаний так и не попал.

Отказы были самые разные, продолжает Юлия Катаржинская, но стало очевидно, что местные власти хотят одного – контролировать журналистов. Большинство ответов содержало сообщение, что всю нужную информацию чиновники публикуют в подконтрольных им государственных газетах. Некоторые города отличились особо: например, в Бресте и райцентре Браслав в Витебской области чиновники скрывали даты своих заседаний, сославшись на их закрытый характер. А наиболее одиозные случаи, вероятно, даже будут рассматриваться в судах.

Вместо заседания – в отделение милиции

Андрей Паук

Блогер Андрей Паук из райцентра Октябрьский в Гомельской области, известный в Беларуси своими перформансами, подал против местных чиновников иск в суд. Несколько раз он пробовал попасть на заседания исполкома и райсовета, однако получил отказы, основанием которых стало наличие регламента. При этом, говорит блогер, чиновники признают, что регламент не ограничивает право граждан присутствовать на заседаниях.

Последнюю попытку понаблюдать за работой чиновников Андрей Паук предпринял на прошлой неделе. На 24 июля было запланировано выездное заседание исполкома в одной из деревень района. Блогер анонсировал прямую видеотрансляцию с этого мероприятия на своих каналах в соцсетях. Но за два часа до начала он был задержан милицией и обвинен в якобы незаконном сотрудничестве без аккредитации МИД с польским телеканалом “Белсат”. Основанием стал ранее показанный сюжет, в котором блогер выступал в качестве эксперта. Милиционеры отпустили Андрея Паука только после того, как закончилось выездное заседание.

Говоря о судебных перспективах своего кейса, блогер отмечает, что для журналистского сообщества положительным будет любой исход: чиновники либо наведут порядок, либо покажут, что нарушают собственные законы. Пока прошло предварительное слушание в суде. На разбирательство по сути иска он придет уже с юристами БАЖ, которые будут вести стратегическую тяжбу в интересах всего общества.

Попытка реанимировать мертвые статьи УК

Владимир Лапцевич

Могилевский корреспондент негосударственной информационной кампании БелаПАН  Владимир Лапцевич считает, что причины поведения чиновников нужно искать в политических реалиях Беларуси. Выборы в стране проходят таким образом, что будущие составы советов известны еще до старта избирательной кампании. Руководители исполкомов и вовсе назначаются президентом. Поэтому депутаты, получившие свои мандаты без реальной политической борьбы, просто не понимают своих функций и не хотят, чтобы журналисты становились свидетелями их бездействия.

Владимир Лапцевич пробует привлечь чиновников по статье 198 УК “Воспрепятствование журналистской деятельности”. “Эта статья мертвая, – поясняет журналист. – За всю историю Беларуси известен лишь один случай ее применения в 2004 году, когда директор бобруйского рынка выбил ногой камеру из рук телеоператора Белтерадиокомпании”.

Пока по заявлению Лапцевича сотрудники правоохранительных органов делают все возможное для того, чтобы закрыть дело. В апреле прошлого года его не пустили в зал заседаний администрации Ленинского района Могилева, где проходило собрание одного из гаражных кооперативов, на которое журналиста пригласили недовольные граждане. Представитель районной власти тогда преградил ему дорогу, а после словесной перепалки журналиста принудительно вывели из зала милиционеры, применив к нему физическую силу.

Эта история уже приобрела гротескный характер: шесть раз следователь отказывался возбуждать дело против чиновника, и шесть раз суд и прокуратура становились на сторону журналиста, требуя расследовать инцидент. Следователь даже получил несколько взысканий, но упорно гнет свою линию. “Власти не могут допустить прецедент, чтобы журналист почувствовал себя защищенным статьей УК”, – считает Владимир Лапцевич.

Юрист БАЖ Олег Агеев отмечает, что начатая организацией кампания рассчитана примерно на три года. Если суды не встанут на сторону журналистов, и представителей независимых СМИ по-прежнему не будут пускать в залы заседаний, говорит Агеев, все кейсы будут собраны и представлены на встрече с заместителем главы президентской администрации, к которому руководство БАЖ собирается записаться на прием. Также в конце года будут представлены результаты мониторинга открытости белорусских министерств.

Фото: dw.com

Александр Бураков

Крыніца: dw.com

 

ВУП расьце толькі таму, што жывем у доўг, — эканаміст Злотнікаў

Эканаміст Леанід Злотнікаў тлумачыць, колькі страціць Беларусь у выніку «падатковага манэўру» Расеі, прыводзіць лічбы таго, як хутка растуць даўгі беларускіх грамадзян і прадпрыемстваў, і адказвае на вечнае пытаньне, чаму Аляксандар Лукашэнка не ідзе на эканамічныя рэформы.

Леанід Злотнікаў. Фота: Радыё Свабода

Эканамічна Расея ня ў стане надалей гэтак дапамагаць Беларусі

— Гэтымі днямі эканамісты і палітычныя аналітыкі актыўна абмяркоўваюць «падатковы манэўр», якія цяпер прымаецца ў Расеі. Заканчваецца тая схема, зь якой даволі някепска жывілася беларуская эканоміка, і цяпер у беларускі бюджэт ад перапрацоўкі і экспарту прадуктаў з расейскай нафты будзе трапляць значна меней грошай. Ці ўдасца Менску прыдумаць нейкую новую схему?

— Беларусь мае дадатковы даход ад таго, што атрымлівае бязмытна расейскую нафту. Акрамя таго, атрымлівае экспартнае мыта на нафтапрадукты, якія зробленыя ў Беларусі і паступаюць за мяжу. Агульны даход, які з гэтага складаецца, даходзіць да 3 мільярдаў даляраў у год. Цяпер гэтыя даходы будуць зьмяншацца з хуткасьцю 17 працэнтаў штогод, і да 2025 году цалкам зьнікнуць.

Ці знойдзе нешта Беларусь узамен? На маю думку, сустрэча Лукашэнкі з Пуціным паказала, што Расея па-ранейшаму гатовая плаціць за ляяльнасьць і інтэграцыю. Гаворка не ідзе пра канкрэтныя сумы, але такая размова была.

— Тое, што Расея па-ранейшаму гатовая плаціць за ляяльнасьць — гэты тэзіс апошнім часам актыўна ставіцца пад сумнеў. Па-першае, менш у іх грошай, па-другое, мяняецца характар расейска-беларускіх адносінаў. Ці ня кожны тыдзень ідуць паведамленьні, што расейскія мытнікі раскрылі чарговую схему з санкцыйнымі прадуктамі. Можа, Масква пачынае праводзіць больш жорсткую эканамічную палітыку?

— Расея сама наўрад ці здолее датаваць Беларусь так, як раней. Эканамічны рост там невялікі, колькасьць бедных расьце, расслаеньне ў грамадзтве вельмі моцнае. Больш за палову асабістай маёмасьці ў Расеі належыць верхнім 1,5 працэнта насельніцтва. Ці ўдасца Пуціну стрымаць нездаволенасьць людзей? Але ў любым выпадку, я думаю, эканамічна Расея будзе слабець. Санкцыі працягваюцца, інвэстыцыі з Расеі ўцякаюць з хуткасьцю 15 мільярдаў у год.

Таму асабліва ня варта і абмяркоўваць, ці гатовы Пуцін працягваць дапамагаць эканамічна Беларусі. Трэба глядзець шырэй — эканамічна Расея ня ў стане гэта рабіць.

— Тым часам у 2017 годзе і сёлета мы маем у Беларусі рост ВУП — упершыню за апошнія гады. Чаму гэта адбываецца? Можа, Беларусь сапраўды выйшла з крызісу і наперадзе рост і аптымізм?

— Самы галоўны чыньнік, які паўплываў на рост бюджэту і рост даходаў насельніцтва, — гэта каньюнктура ўсясьветнага рынку. Мінулыя два гады назіраўся самы вялікі рост усясьветнай эканомікі за дзесяцігодзьдзі. Павялічыліся патрэбы ўсясьветнага рынку, вырас попыт на нашы тавары, блізкія да сыравіны, і на саму сыравіну — нафту і нафтапрадукты, калійныя ўгнаеньні, мэталы.

Гэта было часова, бо ўсясьветная эканоміка разьвіваецца цыклямі. Далей тэмпы росту ня будуць такія высокія, такога попыту ня будзе.

Замежная запазычанасьць Беларусі як доля ад ВУП

Адзначым яшчэ адзін чыньнік росту — жыцьцё ў доўг. Золатавалютныя рэзэрвы скароцяцца сёлета на мільярд даляраў. Даўгі насельніцтва банкам па крэдытах растуць імкліва, павялічыліся на 1,25 мільярда. Даўгі прадпрыемстваў таксама павялічваюцца, за апошні год (зь сярэдзіны мінулага да сярэдзіны гэтага году) вырасьлі на 15 працэнтаў, на 2,5 мільярда даляраў.

Палова тых, хто працуе, атрымлівае заробак, меншы за 400 рублёў

— Але ж улады гэта разумеюць. І чаму ідуць на гэта? Проста няма іншых шляхоў росту і эканамічныя ўлады вымушаныя выконваць палітычную задачу росту даходаў насельніцтва любым спосабам?

— Атрымліваецца — так. На што разьлічваюць улады? Я б не сказаў, што яны ўвогуле неяк разьлічваюць сытуацыю. У мяне ўражаньне, што яны жывуць адным годам і адным днём. Сёньня ёсьць нейкая праблема — яны яе рашаюць.

Напрыклад, нізкія даходы насельніцтва. Палова тых, хто працуе, атрымлівае заробак, меншы за 400 рублёў. Сярэдні заробак — гэта адна лічба, а мэдыянны, які атрымлівае большасьць, — зусім іншая. Я думаю, стогн з глыбінкі даходзіць і да кіраўніцтва. І ўлада проста тушыць тыя ачагі, дзе можа ўзьнікнуць пажар, дзе нарастае нездавальненьне.

Пэнсіянэры цяпер адсталі ад узроўню заробку. Паводле закону сярэдняя пэнсія павінна быць 40 працэнтаў ад сярэдняга заробку. А цяпер — толькі 35 працэнтаў. Значыць, вырашылі падцягнуць. То бок проста затыкаюць дзіры.

Лукашэнка разумее, што рэформы вядуць да страты ягонай палітычнай улады

— Пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2015 году самай папулярнай тэмай сярод эканамістаў і палітолягаў была дылема, ці пойдзе Аляксандар Лукашэнка на эканамічныя рэформы. Цяпер можна даволі дакладна сказаць. што ўлада на рэальныя рэформы не пайшла, гэта прызнаюць нават тыя, хто ў 2015-м заяўляў, што ў Лукашэнкі няма іншага шляху. Чаму ўлада не пайшла на рэформы і што гэта кажа пра пэрспэктывы беларускай эканомікі?

— Сыстэма каштоўнасьцяў самога Лукашэнкі і значнай колькасьці беларусаў — гэта ўраўняльнае разьмеркаваньне, дзяржава як моцная рука і гэтак далей. Калі Лукашэнка не ідзе на рэформы, гэта азначае, што чалавек часам ня можа пераламіць сам сябе, ня можа бачыць, што адны багатыя, а іншыя бедныя. Ён разумее, што гэта вядзе да росту нездавальненьня і страты палітычнай улады.

Зь іншага боку, ён разумее, што рэформы вядуць да страты палітычнай улады. Бо зьяўляецца той слой людзей, які незалежны ад яго, які будзе патрабаваць большай свабоды. Ён калісьці казаў, што дай прадпрымальнікам адзін палец, дык яны адцяпаюць усю руку.

Ня толькі ў Лукашэнку справы — склалася пэўная эліта, якой выгадны цяперашні стан.

Мэнталітэт людзей, палітычныя інтарэсы вышэйшага кіраўніцтва, інтарэсы буйнога бізнэсу, зьвязанага з уладай — усё гэта складаецца ў прычыны, чаму Лукашэнка ня пойдзе на рынкавыя рэформы.

ВІТАЛЬ ЦЫГАНКОЎРАДЫЁ СВАБОДА

«Зарплата чиновников — это на конфеты внукам или любовницам на чулки. Остальное они зарабатывают на других ресурсах»

Известный экономист рассказал, в какую ловушку попал Лукашенко. На совещании, посвященном вопросам повышения престижа госслужбы, … чытаць далей